# Temel Kullanıcı Yönetimi ### Kullanıcı değiştirme Birden fazla kullanıcı bulunan sistemlerde (ki hepimizin hali hazırda kullandığı sistemlerin tümü demektir bu.) kullanıcılar arasında geçiş yapılmak istendiğinde **su** komutu kullanılır. ``` su ``` Switch User'ın kısaltması olan bu komut, root kullanıcısna geçildiğinde sudo ile çalıştırılmalıdır. ``` sudo su ``` ### Kullanıcı ekleme GNU/Linux sistemlere yeni kullanıcı **adduser** komutu ile eklenir. adduser, bir kullanıcı oluşturmak için gerekli tüm bilgileri komut satırı üzerinden alarak, o bilgilere ait bir kullanıcı oluşturur. Ancak adduser komutu, Pardus 19.5 ile yüklü gelmediğinde aşağıdaki adımlar takip edilerek öncelikle sisteme kurulmalıdır. **Kurulum adımları yetkili kullanıcı ya da sudo yetkisi gerektirmektedir.** ``` apt update apt install adduser ``` adduser paketi sisteme yüklendikten sonra, ``` adduser ``` ile kullanıcı oluşturulabilir. Kullanıcının gerçekten oluşup oluşmadığını görmek için, ``` cat /etc/passwd | grep ``` ile passwd dosyası kontrol edilebilir ya da, ``` su ``` ile kullanıcıya geçiş yapılarak görüntülenebilir. ### Kullanıcı parolasını değiştirme Her işletim sisteminde olduğu gibi GNU/Linux işletim sistemlerinde de parolalar sistem üzerinde şifreli olarak tutulmaktadır. İstenirse bu şifrelenmiş parolalar, yetkili kullanıcı ile, ``` cat /etc/shadow ``` çıktısına bakılarak incelenebilir. Eğer bir kullanıcının parolası değiştirilmek istenirse, yetkili kullanıcı ile, ``` passwd ``` komutu kullanılmalıdır. ### Kullanıcı silme Sistemde ekli olan bir kullanıcıyı silmek için **userdel** komutu kullanılır. ``` userdel ``` Bu şekilde kullanıcı sistemden kullanıcı silse de, o kullanıcıya ait dosya ve dizinler sistemden silinmeyecektir. Kullanıcı ile beraber tüm dosyalarını silmek için, ``` userdel -r ``` parametresi ile kullanılmalıdır. ### GNU/Linux Sistemlerde Grup Kavramı GNU/Linux sistemler çoklu kullanıcı olarak tasarlanmıştır. Yani bir sisteme birden fazla kullanıcının giriş yapabilmesi öngörülen ve amaca uygun bir haldir. Bu sebeple bu kullanıcıları yönetebilmek için grup kavramı da önem kazanmıştır. Nitekim kullanıcıları teker teker yönetmektense gruplara bölerek yönetmek daha kolay olmaktadır. Kullanıcı grupları /etc/groups dosyasında bulunur ``` cat /etc/group ``` Bununla beraber her kullanıcının kendisiyle aynı ad ile bir grubunun oluştuğunu ve kullanıcıların birden fazla gruba dahil olabileceğini hatırlatmakta fayda vardır. Bir kullanıcının üye olduğu tüm grupları listelemek için, ``` groups ``` komutu kullanılır. ### Grup Oluşturma Bir kullanıcı grubu oluşturmak için, ``` groupadd ``` komutu kullanılır. ### Gruba Kullanıcı Dahil Etme Yukarıda da bahsedildiği üzere, GNU/Linux sistemlerde kullanıcı yönetiminin bir parçası gruplar aracılığı ile yapılır. Bu sebeple gruplara kullanıcı eklemek de önemli noktalardan biri olmaktadır. Örneğin yeni eklediğimiz bir kullanıcının sistemde sudo yetkisini kullanabilmesini istiyoruz. Bunun için yapmamız gerekenlerden biri de kullanıcıyı sudo grubuna dahil etmek olacaktır. Kullanıcıyı sudo grubuna dahil etmek için de, ``` sudo usermod -a -G # Genel kullanım sudo usermod -a -G sudo # Sudo grubuna dahil etmek için kullanım ``` ### Grup silme Sistemde bir grup artık kullanılmıyorsa, ``` groupdel ``` komutu ile silinebilir. --- # Agent Instructions: Querying This Documentation If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question. Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter: ``` GET https://docs.liman.dev/sistem-yonetimi/temel-sistem-yonetimi/temel-kullanici-yoenetimi.md?ask= ``` The question should be specific, self-contained, and written in natural language. The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation. Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.