# Zamanlanmış Görevler ### Cron Cron, Linux işletim sistemlerinde komutları belirli aralıklarla otomatik olarak çalıştırmak üzere kullanılan standart bir yardımcı programdır. Her dakika cron servisi o dakika için zamanlanan bir komut olup olmadığını kontrol eder. Komut olması durumunda çalıştırılır. Cron ile sistem genelinde olduğu gibi kullanıcılar da yetkilerinin olması durumunda kendi zamanlanmış görevlerini tanımlayabilirler. Sistem geneline ait işler `/etc/crontab` dosyasında tutulur. Bu dosyanın içeriği `cat` komutu ile görüntülenebilir. ``` cat /etc/crontab crontab –l ``` Dosyanın içeriğinde bir zamanlanmış görevin nasıl yazılması gerektiğini gösteren aşağıdaki satır da yer alır. ``` # m h dom mon dow user command ``` | Kısaltma | İngilizce | Türkçe | Açıklama | | -------- | ------------ | ------------- | ----------------------------------------------- | | m | Minute | Dakika | 0-59 arası bir değer alır. | | h | Hour | Saat | 0-23 arası bir değer alır. | | dom | Day of Month | Ayın Günü | 0-31 arası bir değer alır. | | mon | Month | Ay | 1-12 arası bir değer alır. | | dow | Day of Week | Haftanın Günü | 0-7 arası bir değer alır. 0 ve 7 pazar günüdür. | | user | User | Kullanıcı | | | command | Command | Komut | | Zamanlanmış bir görev yazılırken tarih ile ilgili sutünlara "\*" sembolü konularak, zamanlanmış görevin o alandaki her değer için çalıştırması sağlanır. Her bir sutün için "-" sembolü ile aralık, "," sembolü ile birden fazla değer ve "/" sembolü ile o işin periyodik olarak çalışacağı belirtilir. ### Örnekler 1. Her gün saat 12'de çalışacak zamanlanmış görev: ``` 00 12 * * * kullanıcı_adı komut_veya_betik_yolu ``` 2. Her gün saat 8'de ve 14'de çalışacak zamanlanmış görev: ``` 00 8,14 * * * kullanıcı_adı komut_veya_betik_yolu ``` 3. 10 dakikalık periyotlarla çalışacak zamanlanmış görev: ``` */10 * * * * kullanıcı_adı komut_veya_betik_yolu ``` 4. Hafta içi günler sabah 9 akşam 18 arası her saat çalışacak zamanlanmış görev: ``` 00 09-18 * * 1-5 kullanıcı_adı komut_veya_betik_yolu ``` Saatlik yapılan zamanlanmış görevler `/etc/cron.hourly` dizininde, günlük yapılan zamanlanmış görevler `/etc/cron.daily` dizininde, haftalık yapılan zamanlanmış görevler `/etc/periodic/weekly` dizininde, aylık yapılan zamanlanmış görevler `/etc/periodic/monthly` dizininde tanımlanır. ### Crontab Yukarıdaki örnekler sistem genelinde kullanılan `/etc/crontab` dosyasında tanımlanarak yapıldı. İstenmesi durumunda her kullanıcı kendi zamanlanmış görevlerini `crontab` komutu ile yönetebilir. 1. -l paremetresi ile var olan zamanlanmış görevler listelenir. ``` crontab -l ``` 2. -e paremetresi ile zamanlanmış görevler düzenlenir. ``` crontab -e ``` *`crontab` komutu ile eklenen zamanlanmış görevler için kullanıcı belirtilmez, zamanlanmış görevi komutu çalıştıran kullanıcı çalıştırır.* 3. -u parametresi ile root kullanıcısı başka kullanıcılar için zamanlanmış görev ekleyebilir. ``` crontab -e -u kullanıcı_adı ``` ### Crontab'ın Yönetilmesi 1. `/etc/cron.allow` dosyası oluşturularak zamanlanmış görev kullanabilecek kullanıcılar belirtilir. Bu dosyada yer almayan kullanıcılar zamanlanmış görev oluşturamaz. 2. `/etc/cron.deny` dosyası oluşturularak zamanlanmış görev kullanamayacak kullanıcılar belirtilir. Bu dosyada yer alan kullanıcılar zamanlanmış görev oluşturamaz. ### at at, Linux işletim sistemlerinde komutları belirli bir zamanda otomatik olarak çalıştırmak üzere kullanılan standart bir yardımcı programdır. Cron'un aksine tekrarlı işler için kullanılmaz.�